Eelkesweblok


Een reactie plaatsen

15 01 2020

Nijjiersredes

Yn jannewaris bin de boargemasters ús helden en heldinnen. Se lulle efkes yngreven, wylst wy in borrel nimme. Se sizze dan dat se wat dwaan sille. Sa dat it liket dat wy se healwei it jier op de skouders rûntôgje sille , en dan tsjin Den Haach roppe “sa moat it”.

Us earste held is fansels Sybrand van Haersma Buma, boargemaster fan Ljouwert. Dy hout der al yn om. Hy hie’t smoardrok mei it slúten fan elk hûs wêr’t hy in faach drugsluchtsje rûke koe. Hy hie in peloton plysjes by him, dy stoden der dan yn en rôpen: dit hûs is slúten.

No is soks ek wer net sa swier. Jannewietske de Vries, de boargemaster fan Súdwest-Fryslân woe’t ek besykje. No, de plysje dêrre wist al jierren fan noch wol sa’n hûske, gjin inkeld kwea by. Mar at Jannewietske ek in kear wol, toe dan mar. Slúten.

Jannewietske hie ek in oar boadskip. Wy âlde toarre sekken moat fitaler wurde. Se liet alle lju op de nijjiersresepsje in ballontsje yn de loft smite. Dêr wurdt je o sa fitaal fan. En tink der om sei se, gjin gekke dingen mear frette en sûpe. Yn de bitterballen dêrre siet in frjemde reade substânzje. Dat sil goed guod west ha, de smoargensbak lei der teminsten fol mei.

Buma wol ék dat we fitaler wurde, mar dan moat it wol goed. Hy seach op tillefyzje nammentlik dat de hoerebuert yn Ljouwert fierstente goedkeap wie. Hoe kom je as sjoernalist op sa’n ûnderwerp? Mar goed, no wit we dat seks mei in plastiek popke op de Weaze mear kostet as in echten. Buma, in echte fakbûnsman, wol no dat dy froulju wat mear fertsjinje. Leaf. Hy wit noch net dat der yn it hiele lân ditsoarte buertsjes binne, dêr krijt hy it noch drok mei.

Jan Rijpstra, boargemaster fan Drachten sis mar Smellingerlân, wol dat elke wâldman syn knyft ynlevert. Yn Drachten nota bene. Dêr stiene eartiids de Houtighaagsters en Oerterpers tsjin oer elkoar en ik wist echt wol dat se allegear in mes yn de bûse hienen. Der waard ek wolris ien stutsen, mar dat hearde noait ien. Wy bin yn de Wâlden no ienris allegear opfieden dat je sa no en dan in hearring of in knyn ut de jas helpe moatte. Ik ha jierren letter noch in herder yn de auto lizzen hân.

Likegoed hat Rijpstra gelyk. Doe wiene it keardels fan 17/18. No rinne de embryo’s al mei molotovcocktails oer strjitte. Dus dy knyften bin wat oerdreaun. Moai is dat elkenien him of har dus aanst kompleet útklaaie moat foardat se Drachtster Suupkade opkinne, dat bin hast moaiere bylden as op de Ljouwerter Weaze.

Tjeerd van der Zwan, boargemaster fan Hearrenfean, wol jild fan syn ynwenners ha. Dat is logysk, want gemeenten kinne de jeugdsoarch  net betelje, wylst dat wol de opdracht fan it regear wie. Se ha no dus jild tekoart, en dat bringt Hearrenfean werom nei it tafersjoch fan deputearre de Rouwe. Dat wol Van der Zwan út noch yn net. Dan leaver dat wy it betelje. Ja, hy sil de regearing wol freegje minder belêsting fan ús te fangen, mar wit wol dat soks noait wat wurdt, want der moat no ek al wer twa steatsiktarissen fan betelle wurde.

Roel Sluiter, boargemaster fan Harns, dy’t altyd jusjes grutter tinkt as at hy is, woe ek meidwaan. Dat gesûp yn syn gemeente moat marris ôfrûn wêze. Ik moast efkes oan in persbal fan jierren herwerts tinke. Doe’t boargemaster Hans de Haan fan Harns yn de pisbak njonken my stie en lûd rôp: “kom tevoorschijn lafaard”. Ik wit net at elke Harnser syn pilske wol ynlevert. Kollega Fred Veenstra fan de Fryske Marren is fersichtiger, hy fynt dat bern gjin drank ha moatte. We koene him der fierder net nei freegje, hy is neffens my noch altyd oan it wurd.

Fierder yn de nijjiersredes “gelukkig dit en gelukkig dat” en “we zullen zorgen voor dit en dat”. Neat spannends. Ach, allegear bin se leaf. Inkeld, de needsaak fan nijjiersredes ferdwynt wat. Dat hat boargemaster Harry Oosterman fan Eaststellingwerf goed sketten. Hy hat net sprutsen. Hy hat himsels siik melden. En doe hie der al dy oaren noch net iens heard.


Een reactie plaatsen

08 01 2020

Bliksums

De tredde boere-aksjedei fan Farmers Defence Force ferline jier wie fansels ûnsin. Likegoed ha 17 miljoen Nederlanders Jitty van der Werf net in driichbryf stjoerd. Dat soe ek ûnsin wêze, want sa’n moai frommis út Hitzum wol je toch net oan de kant ha. Likegoed krige se wol sa’n driichbryf. En wie der nochal fan oeral.

Logysk, ik ha’t ek meimakke en meitsje noch wolris bedrigings mei. Dat komt om je de wierheid skriuwe en sizze. Dêr kin in soad minsken net oer. Jitty wie al út de Defence Force stapt, omt it har wat te grouwélich gie. Mar se hat wol har eigen wierheid.

En dat mei net. We libje yn in mienskip wêrfan sa rûchwei 20 persint it net aksepteart dat je oars tinke as at sy dogge. At je de bek hâlde fine se it wol goed, mar o wee at je wat sizze. Grinzen bin der net mear, de reaksjes sitte yn tusken snútslaggen en delstekke. Sa ha we in sike mienskip krigen, hy is terminaal.

Fernuveringwekkend fûn ik bygelyks tidens it kryst-en-nijjiersreces,  dat ik dêr noch folle mear as dy 20 persint tsjinkaam dy’t ynienen sizze dat Timmermans net normaal is, dat Jesse Klaver net doocht, dat Rob Jetten mar opsoademieterje moat. It giet net iens om de partij, mar persoanlik om de oanfierders. In bytsje sa’t Trump dy Suleimani yn Iran deameitsje liet, sa fan dan pak ik se echt. Prima, seit elkenien ek noch. Se witte net dat wrâldoarloch trije yntusken útbrutsen is.

Minsken dy’t sa prate witte te min wat der bard yn de wrâld. Dat is oan de iene kant de skuld fan de media dy’t it hiel ferkeard en iensidich bringe allegear. Mar ek de skuld fan de minsken sels dy’t gjin krante mear lêze, inkeld nei boer zoekt vrouw sjogge. Net ynteresseard yn wat in oar fynt. Gjin inkeld respekt foar in oare miening.

It is in proses dat al lang oan de gong is, mar we ha’t allegear gewurde litten. It is te let. Want krekt in tal polityke partijen makket ek noch handich gebrûk fan de ûnfrede. De diskusje oer in fjoerwurkferbod makket dat dúdlik. At fjoerwurk in pear deaden feroarsaket, wurde we der warm noch kâld fan. Dan hiene se mar net yn dy lift stappe moatten. At de eachdokter yn Rotterdam ferteld hoefolle eagen minsken misse moatte, dan wurdt der sein dat se, ek al wiene se gewoan lânsrinnend, mar in fjurwurkbril opsette moatten hienen. Dus we moat tenei elke aldjiersjûn 17 miljoen fjoerwurkbrilllen útrikke.

Ja, sei Annemarie Jorritsma de tongersdeis op Radio 1 op dy fraach. It âld-Boalserter VVD-riedslid, letter ta minister roppen, wit fansels wol better. Likegoed ferdigene se it fjoerwurksjittten alderheislikst, har bernsbern dienen it ommers net. Se ûnderbruts elkenien dy’t oars tocht. Ik soe sizze dy’t normaal tocht. Mar Annemarie sei it oars, want se wit dat der rille gau ferkiezings komme en dan moat alle 130 riders en fjoerwurkôfstekkers op Rutte stimme. Baudet en Wilders fechte mei en tegeare mei it CDA wolle se de boeren ek noch ha. Willem Schoorstra kaam juster ek al ta dy konkluzje. Dêr heakje ik noch oan ta dat de oare kant eins op deselde wize oan de gong is.

Mar dêr komt noch wat by: Ik ha de tritiger jierren yn de foarige iuw net meimakke, mar der wol in soad oer lêzen. Ik wurdt hieltyd benauder. Ek doe stiene der, krekt as no, in tal lânsoanfierders op, dy’t mei gemak legers út de grûn raze koenen en dêrnei brûke. Doe wienen der ek in tal skytbroeken yn oare lânnen, no komme der oeral wylde razers en sjitters oan it bewâld. Dat komt omt yn de lannen genôch ûntefreden lju opnaaid binne.

We ha nei de twadde wrâldkriich lang in wrâldbefolking hân dy’t begrypte wat der allegear ferkeard gien wie, en sei dat soks nea mear barre moat. Dy tiid ha we wol wer hân.

Dus at je hjir immen tsjinkomme dy’t in driichbryf skriuwt, of in plysje in rotsje nei de holle smyt,  of seit dat progressieve partijen, oarstinkenden, homo’s, islamieten, swarte pyten, oarskleurde persoanen of wat dan ek, net bestean meie, dan is dat hiel normaal wurden. Dêrmei gean we hiel normaal nei de bliksem.

 


Een reactie plaatsen

01 01 2020

Segen’t nij jier

It hat gjin inkeld doel en sprek no ôfkarrende wurden oer wat der fannacht wer allegear ferkeard gien is. It soadsje wat soks docht leit allegear noch smoar op bêd. Fannemiddei de stille tocht yn Drachten foar Roan, it sein dat der yn ús mienskip in soad mis is.

Ek wat oare saken oanbelanget. Bygelyks: In tal jierren lyn krige Fryslân ynienen in kwak jild fan Vattenfall. Noflik. Fansels ha we dat yntusken wol útjûn. In oantal goede ynfestearingen. Oer sokke dingen as kulturele haadstêd, wêr’t ek in soad jild ynpompt waard, kin je fan miening ferskille.

We sitte noch net yn de nederklits, mar oan it begjin fan dit jier moat je mei tearen yn de holle nei de ein sjen. Wat moat der allegear noch wol net barre. Alles kostet hannen fol jild. De measte gemeenten bin sowieso kommend jier faillyt, dy betelje net mear mei.

De loft fol stikstof, de grûn fol PFAS. Boeren en bou kin net troch sûnder dat dêr wat dien wurdt. De provinsje wol in eigen belied. Dat mei seit de minister, mar dan betelje jim it sels ek mar. De boeren stean al yn de rige.

Se betelje de fergoeding fan it wetterskip net. Wy dus ek net. En dat  wetterskip hat al miljoenen tekoart. Besunigje, dus it wetterskip nei de provinsje. Mar de ôfdieling wetter fan de provinsje hat grutte soargen oer al dy brêgen hjir dy’t oates en toates yn elkoar donderje.

Tagelyk moat it feangreidegebiet wer sûn wurde. En we wol ús hillige fûgels hoedzje, en dat kin Fryslân net oars as mei bakken fol jild. Dan ha we ek noch wintertoeristen, guozzen, dy frette it gêrs fan de boeren op. Fryslân hoedet syn toeristen, dat betelje wy dus grouwélich.

Thialf hat ek al wer in grut tekoart. Grut wie ek de bek fan de provinsje: reedriden is hillich, dus wy moat de bêste iisbaan fan de wrâld ha. Mar ja, op de poal friest it net, dus hjir hielendal nea wer.

SC Hearrenfean jout jierliks noch in miljoentsje as fiif seis tefolle út, Cambuur moat in nij stadion ha, en in earedivizy-budget. De rest fan de sporten kin net bestean sûnder de subsydzjes.

Kommend jier sil der noch hieltyd smoarge rommel fan de kontenerramp oanspiele. Net ien wol it mear betelje dus, Fryslân sil sels moatte. De Ofslútdyk sil kommend jier kompleet ôfsluten wurde. Foar trije jier, dat wurkjen mei al dy yn de file steande auto’s wol net.

Holwert oan see moat no ekris echt fan de grûn komme, oars binne de ynisjatyfnimmers nei it âldereintehûs. Dêr moat noch dik jild by. Boppedat kin je Holwert net opboue, at je yn Ternaard wer boare. De hiele provinsje moat yn aksje tsjin de gasboarings. Dat kostet gâns jild, sokken as de Fryske Marren moat sels in nij horloazje ha.

We sitte ek yn de mage mei boargemaster en korpsbehearder Buma. Dy slút alle drugshûzen, lachgassalvo’s, coffeeshops  en extacylaboratoria. Wit jim wol wat ôfkikke fan de helt fan de befolking kostet. Dêr waacht wat we fertsjinje oan it drugssmokkeljen  op it Waad net tsjin op.

De fleanbasis, dêr moat we ek echt oer te set. Se bin dwaande it gebiet boppe Fryslân, wat lêst hat fan it leven fan dy straaljagers, te fergrutsjen oant de hiele provinsje. En dy nije dingen ha noch mear leven. Provinsje fier aksje. Ek tsjin Lelystêd. Rop en doch no ris wat. Se fleane no al boppe it Waad sûnder fergunning.

Op dit stuit leit de kultuernota op tafel. Keunstners, musea, monuminten, skouburgen, fonteinen, festivals, toaniel en oarssoartige kulturele úteringen freegje jild foar mear as fjouwer nota’s. It Fries Museum hat, foardat ien wat sizze koe, al mear as in miljoen easke. Se neame dat in gefolch fan harren sukes.

Mar ommers, oeral wêr’t Frysk foar stiet bin we o sa grutsk op. De sinten wurde al dellein foardat se de mûle iepen ha. Dat hat te krijen mei it gefoel foar selsstaniggens wat we ha. Krekt as oer de Fryske taal. Dêr rêdde we wol mei, sizze we dan.

Der sels der mei rêdde is sels betelje. Oer in jier bin we faillyt. Gjin segen yn it nije jier dus.

 


Een reactie plaatsen

18 12 2019

Net klear

Dit is myn lêste ferhaaltsje fan’t jier. Earste Krystdei útsliepe. Nijjiersdei mei’k wer. No hâld ik absoluut net fan lêste-fan-it-jier-dit en it-earste-fan-it-jier-dat. En dat kin ek net, der moat noch fan alles barre. Wylst moarn de krystborrel fan de Omrop al is, kin ik net iens hiel 2019 jier oereidzje, dêr bin noch net klear mei.

De polityk seker net. Der bin safolle skansearre dossiers, dat de Krystdagen bestege wurde moatte om alle laadsjes noch ris troch te sykjen at der noch earne wat leit. Dan sil se beslute nije ferkiezings te hâlden. Dy’t foar it oare ek gjin sin ha, omt dit folk yn fiif menuten samar fan de SP oerstapt nei Forum. Yn de koken fan de politisi stiet yntusken de stikstofpanne oer te sieden.

Se ha’t no leau’k safier krigen dat de boeren de Krystdagen yn it bûthús inkeld wat noartsk foar har útstoarje. En no wat dom omride. At ik dy boeren wie gie ik no mei dy 2000 trekkers nei de CO2-fleanbasis Ljouwert en besette dêr de hiele boel wiken en wiken lang. Dat soe pas in died wêze. Wy rinne yntusken wol rêstich nei de winkel en keapje goedkeape molke.

Yn de Krystdagen sizze alle wethâlders earlik tsjin harren relaasje dat se der wierskynlik nei de Kryst útkwakt wurde. De opposysje ropt lûd dat se wat ferkeard dien ha. Media litte skreauwers inkeld oan it wurd. Bestjoerders meie inkeld antwurdzje op de fraach wannear at se opstappe sille, krekt as wiene se fuotbaltrener.

Al dy wethâlders ha begruttingen mei ferlies ynlevere. Dat komt, sizze se, fan de jeugdsoarchkosten. Elkenien ropt no dat net ien dy kosten yn de hân hâlde kin, mar as jildjouwer moatte je dat gewoan goed regelje. Boppedat kin ik yn elke gemeente wol oare posten fine wêrby’t se oer de skreef geane. Se kinne boppedat de wurden erfskip fan kulturele haadstêd net mear. Dan grypt deputearre Sander de Rouwe yn. Hy krijt elke gemeente ûnder syn finansiëel bewâld. Dan kin je as wethâlder mar better ûnder de beam sitten bliuwe.

Sander moat fannemiddei ek noch jild kwyt oan de Fryske Akademy. At it belied dêr net feroaret bin dat weismiten miljoenen. Dêr hie Pieter de Groot it sneon yn de Ljouwerter ek al oer. Doe’t ik noch net mei pensioen wie, ha’k foar de Omrop ris in dokumentêre oer de Akademy makke. Doe bin ik echt skrokken fan it waas fan arro-en-bemoei-jim-net-mei-ús, dat dêr omhinne leit.

At dat sa bleaun is, en wêrom soene je Pieter net leauwe, dan kin de miljoenen better oars bestege wurde. Miskien wit ynterim-direkteur Willem Smink fan de Akademy wol wat. Want hy sil, wylst hy de finansiële sitewaasje fan de Akademy net ferbettere hat, nei de Noardelike Rekkenkeamer.

Dy Fryske Akademy stiet yn Ljouwert. Dat skreau in bryf nei de provinsje. Net oer de Akademy, dat kin hun neat skele. Nee, in seurbrief, sa’t Ljouwert dy al iuwen skriuwt: Ljouwert fielt himsels tekoart dien troch de provinsje. Miskind. “Wy bin dochs de grutste kearn, de moter fan de ekonomy en alle provinsiale foarsjenningen mei hjir sitte. Alle boeren komme hjir te protestearen. En jim wolle de Lelylijn net iens lâns Ljouwert oanlizze litte”.

No soe’k in hiel ferhaal begjinne kinne. Fan dat oer Ljouwert nei Grins foar de measte minsken “om” is. Dat Ljouwert yn 1973 net tagrypte en de A7 fan de Ofslútdyk nei Grins oer Drachten oanlizze liet, sûnder  te bewegen. Dat se al dy jierren inkeld mar seurd ha, as wienen se in soarte fan Dokkum. Dat se hast faillyt wiene doe’t se safolle betellen om Aegon te hâlden; is dat der noch wol? Dat se jierrenlang dy wichtige posysje dy’t se sels sizze te hawwen, net bewize koenen, ek al krij se no in Stadionplein.

Mar dat sis ik allegear net. Want yn dyselde bryf seit Ljouwert, dat tsjintwurdich ek lytse doarpen hoedet, dat de provinsje no echt wat dwaan moat oan it feangreidegebiet. Foar it earst seit Ljouwert wat oer de rest fan Fryslân. Dat dêr ek fan alles ferkeard giet. De provinsje docht it foar Ljouwert allegear te stadich. Nimt gjin echte beslissings. Krekt sa’t Ljouwert it eartiids allegear sels die, wêrtroch at se no miskind wurde. Soms wurkje spegels. Dan is Ljouwert samar ús echte haadstêd.

 

 

 

 


Een reactie plaatsen

11 12 2019

De boer

De boer dat is in keerl, it stiet heech yn de top 2000. Wol logysk dat  Normaal sjongt dat de boer in keerl is, oars is it in boerinne. Dan hyt se leau’k Alie. No witte wý ek net goed hoe en wat in boer is. Elkenien hat it tsjintwurdich oer ‘de boeren’, mar dat is hielendal net in ienriedich ploechje. Sterker, yn it Lânbouwblêd stie ferline wike in tige nijsgjirrich ferhaal oer dat it eins oarloch is yn dat boerefermidden. It waard skreaun troch in boer. Wy hearre dêr fierder net sa hele folle fan, want de iene helte fan dy boeren is ferrekte stil.

Dêr sit ek wat opportunisme yn. Want at de oare helte boeren, dy’t yn de media radikaal neamd wurde, bygelyks it wetterskip ynstappe, en se krije it jild der al ôf, ja, dan kin je as stille moai meiprofiteare. Oan de oare kant soenen krekt dy swijende boeren graach lânbouminister Schouten de hân jaan wolle en har stypje mei de drege saken dy’t se útfiere moat en sizze ‘sa diene we it al, of sa sil we it dwaan”.

Dat dogge se noch net. Want de saneamde radikalen roppe noch te    lûd. Rûchwei sitte se by Farmers Defence Force. Sieta van Keimpema fiert harren mei oan. Tidens de stakingen hie’k efkes it idé dat se aksje eins noch moaier fynt as buorkjen.

De radikalen sizze no dat wy nije wike woansdei tige hurde aksjes ferwachtsje meie. En o heden at wy dan ús kalkoen net út it skap helje meie, no dan wurde wy like dwers, want sa sit de mienskip tsjintwurdich yn elkoar. Dan sizze we ynienen wer dat de boeren, alle boeren, smoarge profiteurs binne, dy’t al iuwen subsydzje krije fan Europa.

Of fan de provinsje. De LTO yn Fryslân sei ferline wike ynienen ek dat de Fryske feangreide opkwikt wurde moat. Dat moat eins mei wetter, de boeren wolle dat tagelyk opheegje en dan dreinaazje oanlizze. Dûbeld wurk, in kwak jild, mar Hoogland die de beurs iepen en dêr siet noch wol 35 miljoen foar feangreide yn. Grou jild foar wat boeren yn ús namme en dy fan de grutwinkels fertuteaze ha. Der  komme no proeven. Spitich dat se it dêrby ek ha oer de Hege Warren, dat is nutteleas. Dêr wol in oare deputearre, Avina Fokkens, wer sáfolle wetter by dwaan, dat frachtskippen nei Drachten farre kinne.

Der bin dus in soad boeren dy’t net inkeld mar yn de kont hingje wolle en wol prate wolle. Der is sels in Lânbou Kollektyf oprjochte weryn alle boereorganisaasjes sitte. Dy kamen lykwols mei in fierstente meger plan by lânbouminister Carola Schouten, dy’t tinkt dat der folle swierdere maatregels needsaaklik binne. Se hat dat kollektyf yn in laadsje stoppe, te radikaal.

En yndied, ek it Fryske Lanbou Kollektief rint efter de radikalen oan. Se easkje dat deputearre Jehannes Kramer tsjin de minister seit dat boeren net minder stikstof útstjitte wolle, mar like folle as at se wend wienen. At alle boeren dêr efter stean soene, dan is der neat mear mooglik. Mar Kramer is skitende benaud. Hy docht neat, kiest net tusken twa partijen boeren.

Dus komt der boereoarloch. Oan de iene kant it radikale leger. Oan de oare kant de stillen. Soms yn groepkes, meast op harsels. Se komme amper fan de pôlle en besykje dêr de wei yn te slaan dy’t de wittenskip oanjûn hat. Eins moat boereorganisaasje LTO harren fertsjintwurdigje, mar dy ha ek dwerse bestjoerders, dus dy dogge neat. Se sil it no ûndersykje, da’s te let.

Sieta wint dy boere-oarloch. Dan wurde boeren lju dy’t op de ien of oare wize oan ús desimbergefoel komme sille. En de yndied wat op in nuver tiidstip ferhege wetterskipslêsten net betelje, wylst wy dat likegoed wol dogge. At se dat net dogge smite se harren lêste redmiddel ek fuort. It wetterskip wie dochs fan boeren?

Mar at de ôfgeande dykgraaf Paul van Erkelens seit dat de fêststelde sitten foar boeren yn it wetterskip better ferdwine kinne. Dat it miskien wol better is dat it belied van it wetterskip tenei op polityke wize bepaalt wurd. Dan bedarje we echt yn de earste fjildslach fan dy oarloch. Dan is it ek ús oarloch wurden.

 

 


Een reactie plaatsen

04 12 2019

Sjoernalistiek

It is skandalich dat de nasjonale media net mear omtinken jûn ha oan it alhiel ferkearde andert fan minister Wiebes oer it ûndersyk dat de noardelike omroppen dien ha nei de gasboarings.

At hy sels eartiids sei dat der net board wurde sil yn oare as Grinzer lytse gasfjilden en no seit dat Nederlân genôch gas opsmite moat om oan de bûtenlânske kontrakten te foldwaan en dus de oare lytse gasfjilden yn Ternaard en sa noch brûke moat, dan wit elkenien dat hy der gjin lover ferstân fan hat of weromfluite is troch Rutte, dy´t graach de golle kontrakten mei wa dan ek yn de wrâld goed hâlde wol, want dan kin syn maten, dy´t allegear ûndernimmer binne, der noch genôch oan fertsjinje.

Dat wie in lange sin. Sokke lange sinnen hie Wiebes ek nedich om te ferbergjen dat de noardelike ûndersyksjonges en famkes eins wol wat gelyk ha, mar dat hy net oars kin as te soargjen dat der noch gas bliuwt, wylst Grins net fierder sakje mei. Sels al betsjut dat dan dat Fryslân wol sakket, skuorren yn de muorkes krijt, en dat de ierpels yn it hok ynienen fuortrôlje fan it plak wêr’t se al 50 jier lein ha.

Typysk ús regearing: ‘Ja, het is niet goed, maar we doen wat we willen’. Se komme der ek noch mei wei. Wy bin no ienris in folk dat graach 130 ride wol at we om in boadskipke geane. En wat seit wat PFAS-baltsjes yn de grûn, dy lizze toch ek te pronkjen op de strânnen fan de eilânnen.

It wurdt in lyts bytsje oars. Hieltyd faker skoue we bestjoerders oan de kant, foar flaters fan har foargongers. De polityke wrâld bliuwt likegoed fol sittten mei lju dy´t foar in goed salaris en in soad wachtjild genôch idioatichheden fertelle wolle. Of sizze dat se har it al of net dea meitsjen fan 70 ûnskuldige lju net herinnerje. Sokken lit we ek noch gewoan sitte.

Werom nei myn earste rigel. It stotterferhaal fan Wiebes kaam net yn de nasjonale media, hoe graach dy ek politisi stroffelje litte wolle. Mar dat djipteûndersyk is dien troch noardelike omropkes. Konkurrinten. Dan pak je it andert net op, al hoe dom at it ek is. Gefolch: sakjend Fryslân wurdt net in ûnderwerp. It ûndersyk leit yn in laatsje en dat kin se yn Den Haach noait wer fine. En wy moat wer terpen boue.

Nasjonale media en Fryslân. Fryslân is inkeld mar yn byld at it oer trije nachten miskien ien graad frieze sil: dan kin je it oer de alvestêddetocht ha. Dêr kin je mei skoare. Skoare doch je yn it fuotbaljen.

Deroer praat: Je soenen tsjin Hearrenfeantrainer Johnny Jansen sizze moatte dat Hearrenfean yn de earste helte krekt sa spylje moat as yn de twadde, dy is meast folle aardiger. De nasjonale media ha al lykwols al lang útfûn dat soks oan de ploegen by hún wei leit. Dy spylje ynienen minder. Net iens inkeld by Feijenoord en PSV, nee ek Vitesse wie ynsakke. Ik ha’t net sjoen.

De lannelike media prate of skriuwe net oer Hearrenfean of Emmen, dêr stiet gjin trener op de sigen. It giet inkeld mar oer popkes. Hearrenfean wûn terjochte fan Vitesse freed, it gie inkeld mar oer Sloetsky. Dy wie útskodde.

Ik hâld net fan it geseur dat Fryslân der by hearre moat. Wy krûpe der te gau ûnder, en dat fine oaren bêst. Net dwaan. Fansels, yn it begjin fan myn wurk by Omrop Fryslân moast ik de earmtakken noch wolris slypje. Dat is ytusken aardich bykaam. Je eigen paad gean en goed wurk leverje, dan komt it fansels.

Der is no in oprop om in nije stjoerder te meitsjen, foar minsken dy’t yn dit lân it hurdste skreauwe en dêrom net heard wurde. Wy Friezen, ha al sûnt 1946 in eigen stjoerder. Sjoernalisten fan dy stjoerder ha útfûn dat it belied fan minister Eric Derk Wiebes net yn oerienstimming is mei wat opskreaun en tasein is. Sjoernalisten ha noed oer de boarings, omt de ynwenners fan de provinsje der noed oer ha. Dan wolle we in beter andert, as wat we no krigen.

Oars komme se der mei de folgjende alvesteddetocht net mear yn.

 

 


Een reactie plaatsen

27 11 2019

Skiednis

It meast lêzen berjocht yn de Ljouwerter Krante wie yn it wykein dat se op in terrein oan de westkant fan Ljouwert yn de rjochting fan Ritsemasyl, wêr’t aanst in grut sinnepanielepark komt, dat se dêr wat âld stienguod fûnen. Tichelwurken. Dêr bakten se stien en dakpannen yn. Eartiids teminsten, we ha it oer de 17de ieu.

Dan soe ik sizze: helje it bêst bewarre oerbleaune tichelwurk der wei en bring dat nei it Fries Museum. Dan kin it dêr moai yn de kelder lizze, want we ha wol ris mear stienrotsoai sjoen. In fotootsje kin je bestelle fia de web-side fan it Fries Museum. Dan kin der yntusken  moai wer trochboud wurde oan it sinnepark.

Likegoed wie de fynst fan tichelwurken it meast lêzen berjocht yn de Ljouwerter Krante. Yn in tiid dat de iene helte fan de wrâld de oare helte deamakket omdat se net it selde leauwe ha, yn in tiid dat Rutte him al net mear yn it sin bringe kin dat Nederlân yndertiid ek oan dy spultsjes meidie, is it finen fan in pear hielendal net seldsume âlde tichelwurken ynienen it meast lêzen nijs. Dêr ha’k lang oer neitocht. Want wêr komt it wei dat we yn dizze tiid sa’n belangstelling ha foar it ferline. Krantestikken oer saken út it ferline rane de wykeinbylages út. En der ferskine gâns histoaryske boeken.

Sju, ús generaasje fûn neat oan skiednis, want we hoegden inkeld mar jiertallen te learen. Mar at we no lêze net allinich dat we yn 1345 de Hollanders de Súdersee ynjage ha by Warns, mar ek wêrom, wurde de ferhâldingen wat dúdliker. Doe wienen we noch in dom kneppelfolk, dêrnei waarden we ferstannich, ha hollânsk leard en harren gewoan noege om hjir te sizzen dat se gjin Frysk fersteane. We ha noch ien kear yn 1951 de kneppel brûkt om te soargjen dat we sels in bytsje Frysk prate bliuwe mochten.

Boppedat tinke dy hollanders net mear oan it feroverjen fan Fryslân. Wat moat je dêrmei. Oeral yn Nederlân komme mear fakânsjegasten, útsein Fryslân. En wy organisearen toch o sokke moaie busreizen lâns alve ûnbegryplike fonteinen. Langer moat je hjir blykber ek net omhingje.

Hiel singelier wie dan ek dat it sjoen waard as in soarte fan hillige Verlossing fan Domela dat der yn Den Haach sein waard dat se serieus sjen sille nei de Lelylijn. Dat is in spoarline fan Lelystêd, fia Emmeloard, Hearrenfean en Drachten nei Grins. Miskien noch wol troch nei Hamburg. At dy Dútsers nei de grappen fan Marco van Basten teminsten noch wol wat mei ús wolle.

It entosjasme fan benammen de noardelike bestjoerders wie op de sosiale media euforysk. Se sloegen harsels o sa grutsk op it boarst. En seagen net fierder. Ik lies dêr lykwols Wikipedia. Dat sei dat de Lelylijn hiel bot liket op it plan foar de Suderseespoarline, wat yn 2007 yn de kachel smiten is. By de minsken tús is skiednis wichtich, by de politisi net. Dy kinne net iens jiertallen. Dat it noch mar sa koart lyn is dat itselde plan fuortsmiten waard, se witte it net iens.

At dy spoarline der al komme soe, dan is dat pas klear oer siz mar tweintich jier. Mar se skriuwe as is dat ding der no al. En dat moat ek,  want dy trein kin hurder as hun auto. Wat is hurd. Deputearre Avina Fokens rint njonken de skuon dat se no klear krigen hat wat Jehannes Kramer yn 8 jier net slagge: de NS sil besykje de trein nei Ljouwert wat sneller te plak te krijen.

Dat kin no noch net, want de trein kin noch net sa hurd oer dy bonkige rails. Dy moat opknapt wurde. Dan kin we dus oer tsien jier fjouwer menuten sneller yn Ljouwert wêze fanút de rânnestêd. Fjouwer menuten. Ik wik jim dat stopje yn Akkrum, Wolvega en miskien wol yn Hearrenfean tenei fan de baan is.

De skiednis hat ús leard dat fan soksoarte yngewikkelde plannen noait wat telânne komt. Want wy kin net hurd. In diskusje oer wêr’t it stasjon yn Drachten komme moat, sil langer duorje as de needsaak om de line oan te lizzen. Want dan kin je al lang mei in drone fan Lelystêd nei Eelde.