Eelkesweblok


Een reactie plaatsen

11 07 2018

Mûskopje

De televyzje lit optheden it Frânske lânskip sjen, begelaadt troch twa ientoanich jeuzeljende ferslachjouwers. Wat in monotoane stimmen en teksten ha dy mannen, dat lânskip wurdt der suver lillik fan. De Belch is it alternatyf. Ek by it WK-fuotbaljen. Want at ik sa’n Borst dêr eigenwiis yn syn leunstoel hingjend eameljen sjoch, moat ik elke kear wer oer de nekke. Unbegryplik dat se dat gewurde litte. Of se wolle der sels foar soargje dat de publyke omrop sa’n bytsje mear foarsteld, dat de oerheid it maklik fuortsmite kin.

Wêr’t de Belgen neat oan dwaan kinne, bin de úterlikheden fan  dat WK-fuotbaljen. En dan ha’k it net iens oer dat fuotbaljen no echt ferwurden is ta elkoar de poaten stikken te skoppen. En tagelyk at je net rekke wurde, as in fermoarde embryo út te razen boppe 40.000 minsken dy’t har folslein idioat ferklaaie en der inkel op út binne om te wiuwen at se yn byld binne. Of dat oeverleaze gelul fan dy skiedsrjochters dy’t hieltyd yngeane op dat geâldehoer fan al dy fuotballers lju dy’t miljoenen fertsjinje en dus folslein ûnearlik binne. Dêr ha’k it net iens oer.

Ik ha’t inkeld oer dat je noait mear in fuotballer of trainer praten sjogge. Je witte net iens at se wol prate kinne. Se ha allegear hieltyd de hân foar de mûle. Ja, dat is netsjes at je prúste of kropje moatte, mar sy dogge it at se wat sizze. No kin ik it my foarstelle dat at de iene fuotballer stiekem tsjin de oare seit dat dy Erwin Zeinstra wol in moai  kontsje yn it broekje hat, dat je dan net wolle dat dy liplêzende frou fan Erwin soks begripe kin. Mar se ha it net oer Erwin syn kontsje. At in assistint tsjin de trainer seit dat se eins in meterke nei foaren spylje moatte, dan hat hy de hân foar de mûle. En at dy trainer dan antwurdet fan “ja”, dan hat hy ek de hân foar de mûle.

Soks is yntusken sa massaal oan de gong, dat se it allegearre altyd dogge. At nei de wedstrijd twa jongens fan sis mar Manchester City elkoar felisiteare of kondoleare omt se yn ferskillende lânnneteams sitte, dan ha se de hân ek foar de mûle. “Felisiteard”. “Tanke, mar spitich foar dy”. “Ja, mar it is net oars”.

Dy fuotballers sitte fan achillespees oant de strôt yn de tattoos. Ek elkenien dy’t net fuotballet, apet soks nei. Fuotballers besteegje har tiid yn Ruslân oan trainen, sliepen, ûnderhanneljen oer in nij kontrakt en nei de kapper gean. Elk op de tribune en tús giet nei de kapper, “ik wol in Neymarkapsel”. Sa sil dat hân-foar-de-mûle-gedoch ek neidien wurde. Watte, we prate aanst allegear mei de hân foar de mûle. Want der kin oeral wol immen mei in telefoantsje wêze dy’t it opnimt en o wat kin der net barre at je tsjin de buorman sizze dat it moai waar is. Dat kin tsjin je brûkt wurde, at it waar wer minder wurdt.

Hoewol….. Stel je foar dat ferslachjouwer Gerrit de Boer nije wike in kameraatsje hinget boppe de gearkomste fan deputearre steaten. Dy dogge krekt at se it net witte, mar efter syn hân seit Jehannes Kramer dat Gerrit dêr hinget. Sietske gniist, efter har hân. Mar dan begjint it: “Cambuur”, seit Brok streng. Dêr jeuzelje se lang op om. Sietske en Klaas tsjin Jehannes en Michiel. Sander mei net meidwaan. Mar hy sit te skodzjen op‘e stoel.

Ynienen skuord hy de hân foar syn mûle en brobbelt tsjin Arno Brok “mar myn broer dy’t by Bjinse Dykstra wurket hat sein dat we foar nije wike 11 miljoen op it kleed lizze moatte, oars komt dat Cambuurstadion der net”. En dan krûpt Hearrenfeansupporter Jehannes ek efter syn hân en seit dat de sportklub gjin jild krige, mar de sportstêd. En Klaas en Michiel begjinne oer de 5 miljoen foar de Blokhúspoart, elk ek mei de hân foar de mûle. Brobbel, brobbel.

Dan slacht Arno Brok al dy hannen foar de mûlen wei. En seit dúdlik dat mûskopjen tige ûnfrysk is.
Mar no witte al dy Ljouwerters noch neat. Want it wurd mûskopjen ha se noch noait fan heard.

Advertenties


Een reactie plaatsen

04 07 2018

Oerdreaun

At jim dit rubrykje wat kinne, wit jim dat ik eins de lêste wêze mei dy’t seit dat in oar oerdriuwt. En dochs siz ik it. Fryslân en de Friezen oerdriuwe alderôfgryslikst. As toanbyld derfan komme der yn augustus gjin minsken mar reuzen nei Ljouwert.

Nim no it gas. Dêr moat we mei ophâlde. Bêst. Mar se komme no deistich twa kear oan de doar at ik it gas der ek út dwaan sil. Garyp wol it earste gasfrije doarp wurde. Lokkich ha de Fryske gemeenten in oare Fryske tradysje heech te hâlden en dat is dat se net witte hoe lang at in oere duorret. Krekt as mei de wynmûnen. Dêr bin we al sa’n 12 jier oer oan it praten en dy komme der ek noch lang net. Mar dat komt miskien ek wol omt se wer sa oerdreaun 200 meter hege wynmûnen ha woenen yn in stik lân wat sa’n acht meter ûnder de seespegel leit.

En nim no dat Elfwegentochtgedoch. Prima dat we om it klimaat tinke. Mar om dan fuort twa wiken sá alderheislikst te drammen oer allerhande normale saken is oerdreaun. Der kaam fannewike sa’n fleurich skjin enerzjyfol Elfwegentochtfamke oan de doar en dy frege oft ik myn gehoarapperaten twa wike oan de kant lizze wol, want dy frette batterijkes. Ik ha har net ferstien.

Yn Weststellingwerf, in gemeente dy’t him nea oerdreaun melden hat de lêste 500 jier, hat de ried besletten net mear yn de slach te gean oer fúzjes. Unnoazel, mar goed, se mei sels beslisse. Dus dêr wurdt net oer praten. Mar seit de partij Blijf Stellingwarfs, dy ha twa fan de 21 sitten yn de ried, yn it profyl foar de boargemaster dy’t der yntusken sit, Van Nadorf, stie dat hy fúzjepetearen fiere moat. Want dat soe hý dwaan moatte at de ried dat ek woe. Mar no wol Blijf Stellingwarfs dat soks út dat profyl helle wurdt, mei weromwurkjende krêft. Ik neam dat folstrekt oerstallich formalisme. Dom gepraat, sis mar oerdreaun. Sa oerdreaun dat ik hoopje dat Van Nadorf fannewike mei Harry Oosterman op in terraske sitten giet en de fúzje mei East ree makket.

Drachten hat syn keapsnein hân. As wie de twadde wrâldkriich ôfrûn, safolle lju wiene der no yn de Súderbuorren. Der wiene mear as doe yn april 1945. Dat is oerdreaun. Ik bedoel, dan moat der dus in alderheislikst langstme west ha nei de keapsnein yn Smellingerlân. Mar dan hat de polityk dat tsjin de mearderheid yn noait dwaan wollen en da’s gemeen. Of dy mearderheid hat him altyd de bek hâlden. Mar ja, sa’n earste snein safolle folk en se sil wol in oerdreaun bytsje guod kocht ha, mar de winkellju kin no net mear sizze we binne sa no en dan iepen. Alle sneinen, Drachten moat wat ynhelje.

Toerisme-ûndernimmer Albert Hendriks brûkte foar Omrop Fryslân it wurd krankjorum. Dat is oerdreaun. Der is hjir yn Fryslân in soad ferkeard, mar dat komt net omt we krankjorum binne, mar gewoan dom. Mar it is wol sa at guon oerdreaune wurden as krankjorum brûke, dan moat je al efkes trochlêze, want sa’k sei ek út dizze pinne floeie wolris krankjorum oerdreaune wurden. Bygelyks tsien jier lyn oer it akwadukt yn de Skarsterrien en no krij ik pas gelyk.

Hendriks hie it oer kulturele haadstêd. Hy hie him realiseard dat july mar benammen augustus in eksploasje oan kulturele aktiviteiten hat. Dat hienen we ek al lang sjoen, Hendriks. Ek alris fertelt dat in soad doarpen wat betocht ha, no moai krekt yn 2018. Mar dat is dus hielendal de skuld net fan kulturele haadstêd. Want dy jouwe dêr gjin stoer jild oan. Sette der inkeld sa’n read kopke by at de lju dat wolle. By us yn it doarp hat de kafeehâlder sels kofjekoekjes yn de foarm fan it logo. It mei allegearre.

De mienskip, wy dus, hiene ús realiseare moatten dat we net alle jûnen op trije plakken tagelyk wêze kinne. Mar it is absoluut net oerdreaun om grutsk te wêzen op in provinsje dy’t him yn dizze prachtige simmer sa goed profileart. Ik ha foar it oare wol oanstriid om no oer it ferfolch prate te wollen, mar ik bedimje my. Want dat soe no wer oerdreaun wêze.

 


Een reactie plaatsen

27 06 2018

Boere-oarloch

Sietske Poepjes hat it swurd fan Grutte Pier út it Friesch Museum helle. Se hâldt minsken oan. En at dy net sizze kinne “Fryslân is in lân fan taal en eleven fountains”, dan slacht se sa’n ien, hapstee, de kop der ôf. Wa’t oerbliuwt hat moarntejûn Frysk Diktee. Mar deryn mear as trije flaters: hapstee……..  Om it Frysk der troch te krijen moat strange maatrigels naam wurde. Seit Sietske.

Wy gnize derom, pakke Sietske dat swurd ôf, en meitsje har boargemaster op in eilân. Se hat har doel mei it Frysk net rêdden. Se treft dêr dan Jehannes Kramer as griffier oan. Hy hat sýn doel, mear skriezen, ek net rêdden. Sterker, hy lit in oarloch efter. Dat is net de skuld van de Ljouwerter Krante. Dy skriuwt op wat minsken fine. Ja, je moat wol wat in apart stânpunt ha, oars kom je der net yn. Mar it is net sa dat Jantien de Boer, mem fan de lânskipspine, net mear in fûgeltsjeman wat freegje mei as sjoernaliste. Sa fan bliuw yn dy  hokje.

Dat jildt ek foar fûgelûndersiker Egbert van der Velde. Dy soe nea syn eigen miening fertelle meie. Dy mei inkeld wat yn rapporten optekenje, want dy lêze de boeren blykber net. Unsin. Elk hat rjocht op in eigen miening, at je no Trump, Poetin, Wilders of Van der Velde hjitte. De yntolerânsje giet optheden fier. De Ljouwerter  krige echt in stream reaksjes. Earst in soad lju, lit it my fersichtich sizze, út it boerefermidden, dy’t fûnen dat it ynterfjoe net yn de krante moaten hie. (Wêrom Trump en Wilders wol?). Doe kamen natoerlju yn it gewear, setten Van der Velde op it eareskavot. De Ljouwerter naam dat ek mar op en sei yn it haadartikel dat se net oan de oarloch meidogge, der inkeld omraak oer skriuwe.

Der is gjin útsicht oer hoe’t je ea wer frede krije kinne. Boeren ha sûnt de ein fyftiger jierren fan Sicco Mansholt heard dat se produseare moasten. Mansholt gie nei Europa en Nederlân hat nea wer in minister hân dy’t him mei lânbou bemoeide. Dus de boeren produsearden troch, hiene sels de koöperaasjes, dy wurken foar Rabo en Albert Heijn. Dat set de molke goedkeaper yn de winkel as wetter. Dus wy ha leard om net mear te beteljen. Dat ferdomme we ek. Al sil we ek molke út Kroatië sûpe. En alle nije natoerfreonliker djoerdere ynitiatieven sette we gjin bek op.

De produksje fan de boer hat der de lêste 20 jier foar soarge dat de boaijum hieltyd minder waard. Dat de ynsekten ferdwûnen. En de boer meande faker mei swiere apperatuur. Logysk. Mar de grûn waard aloan minder. Deadlik foar de skries. Dy’t wy yn ús ûnnoazele Fryske tradysje ta kening fan de greide makken yn in jier dat er hast hielendal ferdwûn wie rjochting Syberië. En de lju dy’t o sa graach de skries hâlde woenen ha noch noait mear dien as de aaien ûnder syn kont weihelje.

De ellinde is dat je mei befolkingsgroepen te krijen ha, mar dat elk deryn individueel wurket. De boer dy’t Van der Velde beskreau bestiet net. In inkeling. De lytsskalige boer dy’t boer en Skriezekritefoarsitter Klaas Oevering beskriuwt, wrottend yn blomryk lân, is dief fan syn eigen beurs. En net elkenien hat dêr noch genôch yn sitten. Der is begryp by boeren foar de sitewaasje, sizze in soad minsken. Dat kin wêze, mar at ik in diskusjejûntsje mei boerefolk doch oer ditsoarte saken, bin der altyd fiif, seis dy’t it lûdst roppe dat fleantúgen mear CO2 útstjitte as kij, en dan hâlde de saneamde begrypfolle boeren har stil. Underling gjin diskiusje.

Dat ha ûndersikers ek net. Dy skriuwe skriemend op wat der bard. De oerheid krijt dy stikken. Mar doart gjin inkele beweging te meitsjen. De tiid giet troch. Krekt as mei de wynmûnen by Hiddum-Houw of it gas yn Dongeradiel: gean no sa gau mooglik ris mei syn allen teset om in goed belied ôf te praten. Polderje om my, mar praat wat ôf. Mar ik bin bang dat der nije wike al gjin inkele fûgel mear harkje sil nei dy sa geef-fryske-musikale foarstelling Conference of the birds. De skries sit yn it Natoermuseum as nostalgyske ferskining.


Een reactie plaatsen

27 06 2018

Boere-oarloch

Sietske Poepjes hat it swurd fan Grutte Pier út it Friesch Museum helle. Se hâldt minsken oan. En at dy net sizze kinne “Fryslân is in lân fan taal en eleven fountains”, dan slacht se sa’n ien, hapstee, de kop der ôf. Wa’t oerbliuwt hat moarntejûn Frysk Diktee. Mar deryn mear as trije flaters: hapstee……..  Om it Frysk der troch te krijen moat strange maatrigels naam wurde. Seit Sietske.

Wy gnize derom, pakke Sietske dat swurd ôf, en meitsje har boargemaster op in eilân. Se hat har doel mei it Frysk net rêdden. Se treft dêr dan Jehannes Kramer as griffier oan. Hy hat sýn doel, mear skriezen, ek net rêdden. Sterker, hy lit in oarloch efter. Dat is net de skuld van de Ljouwerter Krante. Dy skriuwt op wat minsken fine. Ja, je moat wol wat in apart stânpunt ha, oars kom je der net yn. Mar it is net sa dat Jantien de Boer, mem fan de lânskipspine, net mear in fûgeltsjeman wat freegje mei as sjoernaliste. Sa fan bliuw yn dy  hokje.

Dat jildt ek foar fûgelûndersiker Egbert van der Velde. Dy soe nea syn eigen miening fertelle meie. Dy mei inkeld wat yn rapporten optekenje, want dy lêze de boeren blykber net. Unsin. Elk hat rjocht op in eigen miening, at je no Trump, Poetin, Wilders of Van der Velde hjitte. De yntolerânsje giet optheden fier. De Ljouwerter  krige echt in stream reaksjes. Earst in soad lju, lit it my fersichtich sizze, út it boerefermidden, dy’t fûnen dat it ynterfjoe net yn de krante moaten hie. (Wêrom Trump en Wilders wol?). Doe kamen natoerlju yn it gewear, setten Van der Velde op it eareskavot. De Ljouwerter naam dat ek mar op en sei yn it haadartikel dat se net oan de oarloch meidogge, der inkeld omraak oer skriuwe.

Der is gjin útsicht oer hoe’t je ea wer frede krije kinne. Boeren ha sûnt de ein fyftiger jierren fan Sicco Mansholt heard dat se produseare moasten. Mansholt gie nei Europa en Nederlân hat nea wer in minister hân dy’t him mei lânbou bemoeide. Dus de boeren produsearden troch, hiene sels de koöperaasjes, dy wurken foar Rabo en Albert Heijn. Dat set de molke goedkeaper yn de winkel as wetter. Dus wy ha leard om net mear te beteljen. Dat ferdomme we ek. Al sil we ek molke út Kroatië sûpe. En alle nije natoerfreonliker djoerdere ynitiatieven sette we gjin bek op.

De produksje fan de boer hat der de lêste 20 jier foar soarge dat de boaijum hieltyd minder waard. Dat de ynsekten ferdwûnen. En de boer meande faker mei swiere apperatuur. Logysk. Mar de grûn waard aloan minder. Deadlik foar de skries. Dy’t wy yn ús ûnnoazele Fryske tradysje ta kening fan de greide makken yn in jier dat er hast hielendal ferdwûn wie rjochting Syberië. En de lju dy’t o sa graach de skries hâlde woenen ha noch noait mear dien as de aaien ûnder syn kont weihelje.

De ellinde is dat je mei befolkingsgroepen te krijen ha, mar dat elk deryn individueel wurket. De boer dy’t Van der Velde beskreau bestiet net. In inkeling. De lytsskalige boer dy’t boer en Skriezekritefoarsitter Klaas Oevering beskriuwt, wrottend yn blomryk lân, is dief fan syn eigen beurs. En net elkenien hat dêr noch genôch yn sitten. Der is begryp by boeren foar de sitewaasje, sizze in soad minsken. Dat kin wêze, mar at ik in diskusjejûntsje mei boerefolk doch oer ditsoarte saken, bin der altyd fiif, seis dy’t it lûdst roppe dat fleantúgen mear CO2 útstjitte as kij, en dan hâlde de saneamde begrypfolle boeren har stil. Underling gjin diskiusje.

Dat ha ûndersikers ek net. Dy skriuwe skriemend op wat der bard. De oerheid krijt dy stikken. Mar doart gjin inkele beweging te meitsjen. De tiid giet troch. Krekt as mei de wynmûnen by Hiddum-Houw of it gas yn Dongeradiel: gean no sa gau mooglik ris mei syn allen teset om in goed belied ôf te praten. Polderje om my, mar praat wat ôf. Mar ik bin bang dat der nije wike al gjin inkele fûgel mear harkje sil nei dy sa geef-fryske-musikale foarstelling Conference of the birds. De skries sit yn it Natoermuseum as nostalgyske ferskining.


Een reactie plaatsen

20 06 2018

Frutsels

Jim hearre my no wol, mar ik bin der net. Want ik bin op Skylge. We ha dit jier fierder gjin tiid foar fakânsje, want we moat hieltyd yn de rige stean by al dy Fryske eveneminten. No is der sa’n evenemint op Skylge, Oerol. Dêr moat we hinne want dat hiele kulturele haadstêdgedoch is fansels berne yn Oerol, wat al 36 jier bestiet. It is moai dat de betinker en ynitiator fan Oerol, Joop Mulder, no mei Sense of Place by de Waadkust lâns swilet yn dit kulturele jier.

Sense of Place. De term stiet oates en toates yn de media, mar wat betsjut it eins. De webside. “Sense of Place maakt het onzichtbare zichtbaar: de langzame, onstuitbare processen waaraan het Waddengebied onderhevig is, deels vergeten cultuurhistorie, maar ook de schoonheid van het prachtige UNESCO Werelderfgoed. Met culturele landschapsprojecten worden ze herontdekt en uitvergroot. Sense of Place initieert en ondersteunt projecten die de beleving van het Waddengebied vergroten en zorgen voor meer waardering voor het gebied bij een breed publiek. Hiermee geeft Sense of Place de regio tegelijkertijd een economische en sociaal-maatschappelijke impuls”.

Fertaald: It waad is o sa moai, mar we moat hjir en dêr al wat frutsels delhingje, oars sjoch jim dat net. En we wol graach dat jim it wol sjogge, want dan kin jim ek moai efkes by ús yn de kroech komme. It is wat in wrede útlis, mar as ik op Skylge de Waadyk lâns fyts sjoch ik echt wol hoe moai at it Waad is. Dêr hoech ik net in frutsel by. Oan de oare kant moat ik it eins ek gjin frutsel neame, it is lânskipskeunst. Mar wat mear en wat oars as in skilderijke fan it Waad. En hoe soene je no de skitterjende foto-útstalling “Bildstars en Eigenheimers” yn Holwerd een frutsel fine. Of “de mannen fan Holwerd” aanst. Of “We wolle ús klaai werom” yn it Bildt. Of “de Streken” yn Wierum. Foarstellingen, útstallingen. Der is noch folle mear en der komt noch folle folle mear.

“De komende jaren wil Sense of Place een lint van culturele landschapsprojecten realiseren van Den Helder tot aan de Dollard, op de eilanden en aan de vaste wal. Een meerjarenplan voor een initiatief dat gaat groeien. Voor 2018 richt Sense of Place zich in het kader van Culturele Hoofdstad op Friesland”. Der stiet ús noch hiel wat te wachtsjen. En ik sil dizze wike op Skylge al goed om my hinne sjen, want der stiet, leit of hinget ek noch wol it ien en oar.

Sense of Place giet net inkeld foar de eilannen. De hiele kust docht dus mei. En it is moai dat se sizze de legacy, de erfenis fan kulturele  haadstêd moat wis in legacy fan Sense of Place wurde. Joop Mulder lit dy legacy  op 1 jannewaris 2019 begjinne yn Holwerd. In tal frutsels, ik bedoel foar-  en útstallingen bin dit jier ek al yn Holwerd. Makket de gong nei dit plak nofliker. Mar der sit yn Holwerd in ploechje minsken dy’t folle folle mear wolle. Dy wolle Holwerd aan Zee. Dat moat de úteinlike legacy wurde. In trochbraak troch de dyk en it Waad ferbine mei it lân dêrefter. It moat net ophâlde by de kust. En der moat wer libben yn Holwerd komme.

Dy mannen fine it stribjen en de stipe fan Joop Mulder wol moai, mar se wolle mear. Se wolle jild. Se wolle los. In pear jier bin se al oan de gong, mar it begjint mar noait echt, it is inkeld geâldehoer. Elkenien is it wol mei harren iens, mar at se ta de beurs moatte bin se der net. In pear moane lyn ha se no de provinsje frege om wat sinten. Dan kin we begjinne. Je moat minsken net allinne in Sense of Place-spegel foarhâlde, mar ek echt wat sjen litte wêr’t je wat oan ha. De stilte op it provinsjehûs is oerweldigjend. Moaie dingen prima. Ynitiatieven om de waadkust te ferbetterjen en it promoten dêrfan, prima. Mar at der echt risseltaat komme moat, dan is it stil. Ja it CDA ropt wat mar neamt gjin sifers.

Mar ja, ik stean hjir op Skylge ek mar inkeld tusken de frutsels te roppen dat it oars moat.

0:001:32


Een reactie plaatsen

13 06 2018

Mienskip op de dyk

Kollumnisten hearre eins net op elkoar te reagearjen, dus doch ik dat wol in kear. It giet om myn o sa leave jongere kollega Ferdinand de Jong. Dy hat sneon nammentlik jusjes de ferkearde toetskes fan syn kompjoeter oanslein. Hy gie der fanút dat alle bumperklevers mei in heechswangere frou ride en dus kleve meie. Hy fynt ek dat je net 50 ride meie op in 60-dyk, dan moatte je minimaal 60 ride. Ensafuorthinne. En ik sprek no Ferdinand ta, mar der bin in hiel soad Ferdinands.

Fryslân hat alve stêdden en 422 doarpen. It iepenbier ferfier kin dat lang net benei komme. Dat is net oars. De mienskip  tinkt optheden   ek oars oer it libben. Sels de lange rigelen fytsende skoalbern binne beheinder wurden. Heiten mei fytsen efter op de auto ride de bern nei skoalle. Beppe wurdt nei it sikenhûs brocht foar de kontrôle. It ûnôfhinklike Fryslân is folslein ôfhinklik fan de auto wurden.

Tusken dy 422 doarpen rinne soms lytse dykjes. En de boeren, molke-ophellers, frachtriders en buskes mei ynternetpakjes krije hieltyd grutter ark. Dat soarget der foar dat de tsjinkommende auto hieltyd mear oan de kant skood wurdt. Dat soarget ek dat je net maklik mear immen ynhelje kinne.

Der bin autobestjoerders, lykas ikke, dy’t deabenaud wurde at der wer sa’n hastige triuwer efter har sit. Sa’n klever, dy’t dúdlik makket dat je wat hurder ride moatte want hy of sy kin jo net foarby. Mar ik soe se dringend freegje wolle op wat begryp foar âlde of oare riders. Lokkich wie fannewike de feiligste sjauffeur fan Nederlân in Fries, al kaam hy net út Boarnburgum.

 

 

 

En yndied Ferdinand, at it kin gean ik sa no en dan oan de kant, om sa’n triuwer foarby gean te litten. Mar ik ha de fûst en de finger omheech, sa lulk bin ik fan de lju dy’t sa ticht efter je ride dat je noait mear doare te remjen, want dan sit hy boppe op je. Je doare net iens te remjen om se der lâns te litten. En fansels, sa no en dan riid ik ek efter guon dy’t sykje, of net sa hurd doare te riden. Mar, harkje goed allegear, der bestiet gjin minimumsnelheid. Oars soene dy trekkers der ek net komme meie.

It moaiste foarbyld tsjintwurdich is de Himdyk tusken Blauhûs en Tsjerkwerd. Dy dyk krige in pear jier lyn it predikaat minste dyk fan Fryslân. Dy ha se opknapt. Moai. Mar twa auto’s kin elkoar net tsjinkomme, dan bin se de spegel kwyt. Lit stean passeare. Dus bin der hjir en dêr úthamkes makke en dan kin de ien efkes stilstean en de oar der lâns litte. It moaie dêrfan dat yn dy auto’s lju de hân efkes freonlik opstekke, betanke foar it ynhâlden. Ja der ride sa no en dan ek hufters de stikken fan de beammen, mar oer it generaal is it krekt no, yn 2018, de earste dyk wêr’t  in mienskip oan it ûntstean is. Je moat rekken mei elkoar hâlde. It hân opstekken, noch gebrûklik op it wetter, docht hiel Frysk oan. Fytsers en kuierders fiele har dêr feiliger as op oare plakken.

Mar Ferdinand hat gelyk, der is ek in kategroy riders dy’t fine dat it ferkear in wedstriid is. Dat je fechte moatte om elke meter, om mar trije sekonden earder tús te wêzen as in oar. Dy’t dy dyk net mienskiplik brûke wolle, inkeld foar harsels. Dy wolle ek net in meter rinne, wolle altyd oeral foar oan stean, altyd earste wêze.

Dêrom wol ik no, yn 2018, al dy minsken yn reade, oranje of gele hesjes eare. De hûnderten frijwilligers dy’t by dy ûntelbere eveneminten yn Fryslân allegear op dy parkearplakken steane. Jo wize wêr’t je stean moatte. “Jo kin noch in sentimeterke foarút, dan kin der noch ien stean”. En dy’t al dy bombaarje fan foardringers rêstich oer har hinne gean litte en wize op it wurd mienskip. Ik freegje in grut applaus foar dizze lju.

 

Miskien klapt Ferdinand, dy’t it stikje allinne mar skreau om heare te litten dat hy in nij buske mei logo hie, wol efkes mei foar dy oars noait eare frijwilligers.

 

 


Een reactie plaatsen

06 06 2018

Alsmar neitinke

Deputearre Jehannes Kramer doocht net. Jehannes Kramer kin syn wurk net oan.  Dat sizze de boeren en natoerbehearders yn Fryslân. Se fûnen it earder ek wol,  mar se ha it ús no ek ferteld. Mar se seinen it net rjochtút. Dêrom lis ik it efkes út.

Jehannes Kramer moat yn opdracht fan Europa, Den Haach en Ljouwert noch 2000 bunder grûn oankeapje foar natoer. Ek nochris 4500 bunder ynrjochtsje. Se jouwe him dêr temin jild foar. Seit hy. Hy hat 79 miljoen krigen en moat eins 143 miljoen ha. At ik Jehannes Kramer west wie hie’k tsjin elk fan dy trije bazen sein: ik moat mear jild ha, oars dogge jim it sels mar. Dat sei Jehannes net. Hy sei: ik stek der earst gjin jild mear yn, ik wol earst neitinke. Dêrnei hearden we neat mear. Ja, Retze van der Honing, de GrienLinkser, pipe omraak, mar dat docht hy sa faak, dat nimmen it mear  hearde.

Likegoed wie’t de natoerminsken min nei’t sin. Se gienen  by elkoar sitten om ek nei te tinken. Doe’t ien ynienen sei: mar we kin toch it measte sels wol dwaan fan dy 79 miljoen. Doe ha Fryske Gea, Natuurmonuminten, Staatsbosbehear en de Friese Milieufederaasje mar gau de LTO, it Kollektievenberied en Bosgroep Noord Oost Nederland der by helle. De LTO hearde it ferhaal en knikte. Dat is ál wat yn tsjinstelling mei dat se ferline wike rôpen dat fergif noch wol in jier struid en spuite wurde kin om de produksje op peil te hâlden. Mar dit giet om ferkeap fan lânbougrûn, no, der bin boeren dy’t wol in kear barre wolle.

Dy sân organisaasjes seine dus tsjin Jehannes Kramer dat se dy 79 miljoen wol ha wolle en der dan wol mei rêdde. Eins sizze se gewoan do bist net wiis datsto tinkst dat it sa djûr wêze moat. Se wolle dus gewoan no dat de provinsje him der net mear mei dwaande hâldt. Sy dogge it wol. Jehannes Kramer sei dat hy de efterkant fan harren segaredoaze wolris sjen wol, en dan beslisse sil. En dan kin je yn de ferkiezingsstriid der takom jier in moai ûnderwerp fan ha. It protserige geëamel fan Sander Ekonomy en Sietske Kultuer kin de minsken no wol.

Beslisse oer at it meidwaan kin yn de ferkiezingsstriid. Sjoch jim it? At jim no wiken en wiken dwaande west ha om in bôlleroaster te keapjen, mar it blykt dat al dy dingen djoerder binne as dy fiif euro dy’t je noch yn de bûse ha. En dan komt der ynienen in man dy’t seit, jouw my dy fiif euro en dy komt dan wer werom mei in bôlleroaster. Dêr hoech je net oer nei te tinken, dwaan!

Mar dat kin no net. Want dit is in polityk ferhaal. Sân organisaasjes jouwe de provinsje in brevet fan ûnfermogen, in reade kaert. Want dy organisaasjes hiene it ek swijend dwaan kinnen, mar se ha it yn de iepenbierheid brocht om te fertellen dat Jehannes Kramer net doocht, en dat de mienskip it no allegear mar wer sels regelje sil.

Mar it tsjut ek oan dat in boer foar syn bûnders lân mear jild fan de provinsje ha wol, as fan sis mar Staatsbos of it Fryske Gea. Of oaren. En dat de boeren sels, miskien wol fergees, wat meihelpe wolle oan de ynrjochting fan wat se eartiids ferspuiden. Ekologyske haadstruktuur. No hjit soks Natuurnetwerk. Netwerk. De basis om it mienskiplik no wol te regeljen. Wat my fernuvert is dat dan it 64 miljoen skille kinne soe. Dat fyn ik wol in hiel grut bedrach

Der is dus ek noch wat oars. Der bin yn Nederlân rike minsken dy’t har nocht ha fan de lege rintes op de banken. En dan moat je stien of grûn ha. Sý keapje grûn. Der bin yn Fryslân in soad ûnderhannelingen oan de gong. Dy keapers kamen net by de provinsje, mar by de boeren en natoerorganisaasjes.

Dat stiet noch net op dy efterkant fan de segaredoaze. Dat flústerje se Jehannes Kramer aanst yn it ear. Dan kin dy wer earne oer  neitinke. Dat it natoerprovinsje Fryslân mar net slagget om sels in goed en foldwaande natoerbelied te realisearjen.