Eelkesweblok


1 reactie

12 12 2018

Lokkich?

Der komt in nije krantsje. Dat hjit ek “de Nije”. Dat is foar it oare in âlde namme. Yn de 70-er jierren fan de foarige iuw hienen we hjir al in krante dy’t de Nije neamd waard. Dy waard makke troch read/griene lju mei in Frysk flachje yn de hân. Dat is no in flagge wurden, want dizze Nije wurdt stipe troch de Ried fan de Fryske beweging.

Dy fynt dat der better tafersjoch wêze moat op ûnderwizers dy’t de bern Frysk leare. No, ik ha it bejaarde selskip oersjoen, dat ûnderwiis sil neffens harren nea goed wêze. Smite se dan de ûnderwizers der út? Dan is der hielendal gjin Frysk mear. Mar dat let ek wer neat, ûndersyk hat ommers útwiisd dat Friezen, al bin se útklaaid oant it himd ta, lokkich bliuwe.

De nije Nije is dan ek gjin geel oerstroeperke, wat de eardere Nije wol wie. De nije Nije skriuwt oer ús weelde: iepenbier ferfier, reedriden, de Waadsee, enerzjy en nije boeken. Friezen wurde dêr noch lokkiger fan en keapje enerzjyk in nij boek oer de Waadsee.

Reedriden? Je wurde dochs wat ûngelokkich as je nei de World Cups sjogge. Gjin prestaasjes, gjin publyk. No ja, dy lokkige Friezen sille kommend wykein wol wer gewoan nei Thialf sokkebolje. Miskien jusjes minder, want lokkige lju kin likegoed benaud wêze en dy iishockeyhal dondert sa yn elkoar. Ek sitte we yn oer de rêch fan Sven. Neffens Erben Wennemars in grutter probleem as de oarloch yn Jemen. Lokkich, it oarlochsslachtoffer riidt al mei.

Waarman Pyt Paulusma is in man dy’t it folk altyd lokkich meitsje wol. Hy hat sein dat it fannewinter wol -20 wurde kin. Kin. Ja. dat is al iuwen sa. De rânnestêd rekke lykwols oerstjoer en sette it alvestêddebestjoer ûnder druk. Dy sil no, at de rayonhaden har gele oerstroeperkes oanlûke, binnen 48 oeren de tocht organiseare. En dat kin ek, want dy rayonhaden krigen in appke. Se kin tenei samar sjen wat kollega’s foar iisdikte ha. Eartiids bellen se wolris mei elkoar, mar dat is no foarby. Net dat sa’n app wichtich is, jo eigen iis moat tsjok genôch wêze. En je moat der net in sentimeter by dwaan, omt buorman-rayonhaad dat ek hat. Mar de koppen stiene breedút yn de kranten: Frysk folk lokkich mei appke foar rayonhaden.

Krekt as provinsiale wettersteat. Dy ha no in digitaal masjientsje, dat telt automatysk skippen en boaten dy’t troch in brêge of oer in mar farre. Eartiids, oant en mei juster, setten brêgewachters streekjes op in kladblokje, mar dat kin se blykber net mear. Der hat miskien ek wol te min tafersjoch west op it rekkenjen yn it ûnderwiis.

Ja mar, sei dy man fan wettersteat, dat masjientsje telt ek de slûpkes dy’t ûnder de brêge trochfarre. Ja, no en? Dy brêge hoecht dêr net foar iepen. En it masjientsje seit net hokker skip dy dampeal stikken fearn hat by de brêge. Dat soe die ienigste ynformaasje wêze wêr’t je wol lokkich fan wurde kinne.

Je wurde as Friezen fansels hielendal lokkich at je it oer iepenbier ferfier ha. Grut nijs, want ek Fryslân mei besykje mei in snelle trein nei de rânnestêd te komen. Jehannes Kramer fertelde it mei triljend lûd. Want ja, earst krige Grins sa’n proef op Sinterklaas en doe hat Jehannes roppen: “ik wol ek meidwaan”. No, se seagen him skriemen en no docht hy mei. Zoef, mei de trein fan Ljouwert nei Amsterdam.

Eeh Jirnsum, neuh; Akkrum neuh; Hearenfean ek net; Wolvegea, Stienwyk, zoef zoef. Logysk, oars kom je net oan dat heal oere tiidwinst. Jehannes Kramer hat it noch noait oer Hearenfean hân. Mar hy hie de minsken yn Grou, Akkrum en Wolvegea dochs tasein dat er syn bêst dwaan soe dat elke trein dêr ek ho hâlde. Hy hat it allegear net neamd. Snelle trein fan Ljouwert nei de rânnestêd. De rest fan Fryslân moat, at se der yn sitte wolle, earst mei it boemeltsje nei Swolle.

Sa wurdt der wol folle mear ellinde oer it Fryske folk útstoarten. Mar dat bliuwt gewoan lokkich. En at der wat lju mei in geel oerstroeperke rinne, dan tinkt dat folk dat de alvestêdetocht los gien is. Dan kin je echt lokkich wêze.

Advertenties


Een reactie plaatsen

05 12 2018

We witte it net

Der bin twa plannen om in nij hotel te bouen yn Hearrenfean. Dy plannen bin fan ien famylje. Net sa’n hiel ienriedige famylje. De iene ploeg wol in grut hotel yn Skoatterwâld by de ôfslach Oranjewâld lâns de rykswei ha. De oaren wolle in dependâns fan it Van der Valk yn Wolvega by it Abe Lenstrastadion. Van der Valk is yndied de namme fan dy net sa ienriedige famylje.

It is te hoopjen dat de riedsleden fan Hearrenfean yn jannewaris it iene hotel net tsjin it oare ôfwage sille. Dan wurdt je partij yn dat famyljegedoch. Dat kin in ried him net permiteare. Dus ried, gewoan de foars en tsjins fan in hotel yn Skoatterwâld beprate. Lykas dat hotel by it Abe Lenstrastadion beoardiele. Alles apart. Inkeld nei de bestimmingsplannen sjen. No ja, en dan moat noch ien, fan it CDA tink, efkes sizze, dat ien hotel wol nei Dokkum kin. Dêr ha se ferlet fan sliepplak.

Plan Skoatterwald is bekind, yn de mienskip is it tsjinlûd sterk. Oer it sporthotel ha’k nimmen heard, mar dat idé is al âld. Dat wie doe’t  Tsjisse Wallendal noch direkteur fan Sportstad Hearrenfean wie. Hy woe njonken it Abe Lenstrastadion Thialf ha, mei twa banen. Hy woe in hûs mei firtuele sporten ha, dat je sels fiele dat je fierljeppe en yn de feart donderje en sa. En hy woe in sporthotel. De gemeente tocht al oan it ôfbrekken fan alles wat tusken it Kuperusplein en it Abe Lenstra stiet. It is úteinlik net trochgien. De ambysje wie tsjokker as de jildponge.

Sportstad Hearrenfean wie oarspronkelik fan de gemeente, de fuotbalklup en soarchfersekerder de Friesland. Ik tink dat de oandielen ferdield wiene yn 50% gemeente, 40% de SC en 10% de Friesland. De lêste is der no út, dus it sil no 55/45 wêze. Sportstad hat njonken in tal moaie sportfoarsjennings ek it Abe Lenstrastadion. Dat hiert de SC dan wer, eins dus fan harsels. Dêrom koe dat ek wol in miljoentsje leger in jier lyn.

Dy fuotbalklup moast op in stuit in nije haadsponsor ha. De mannen dy’t co-sponsor wurde soene, mochten foar pear sinten mear ek wol haadsponsor wurde. Groen Leven. Doe skynt ôfpraat te wêzen dat Abe Lenstra allegear sinnepanielen op syn dak krije soe. En dat Groen  Leven dy leverje soe.

Dan tink ik, dat soe teminsten normaal wêze, dat de fuotbalklup dat op de oandielhâldersfergadering fan de Sportstad ynbringt. Dat dy dan ja seit en dan kin sa’n ôfspraak neikaam wurde. Dat skynt net sa te wêzen. Sportstad seit dat de fuotbalklup fan alles wolle kin, mar direkteur Bleeker hat noch fjouwer oare bedriuwen oanskreaun foar in oanbesteging fan sinnepanielen.

No is Sportstaddirekteur Rinse Bleeker neffens my oansteld om út te fieren wat de oandielhalders, gemeente en de fuotbalklup, wolle. Lykas yn elk oar normaal bedriuw. Mar hy hat wat oars dien as wat yn de ôfspraak mei Groen Leven stie.

Wat is hjir oan de hân?

Hat de fuotbalklup dy ôfspraak mei Groen Leven wol ynbrocht yn de oandielhâldersgearkomste? We witte it net.

Miskien wol. It kin dan wêze dat de gemeente, dy’t wat mear oandielen hat, de fuotbalklup oan de kant skood hat. Dat soe op syn minst frjemd wêze. Ik soe my foarstelle kinne dat in gemeente graach wol dat in eigen Hearrenfeans bedriuw sinnepanielen op Abe Lenstra delleit. Mar miskien hat dy gemeente wol oare tinzen. Miskien bin der ek wol mear Hearrenfeanse bedriuwen op de sinnepanielemerk. We witte it net.

Of soe Groen Leven tefolle freegje foar dy pleatsing. We witte it net.

It is net foar te stellen, mar hat Rinse Bleeker de oandielhâlders de lêste moannen oan de kant skood en is no folslein baas oer ûnder oaren it stadion. We witte it net.

Of hat SC Hearrenfean dat miljoentsje koarting wol krige op de hier, yn ruil foar dat se neat mear te sizzen ha oer wat der mei it stadion bart en dêrmei alle ôfspraken mei sponsoren fuortdondere ha. We witte it net.

Sterker, kin Rinse Bleeker dêr keunstgêrs dellizze sûnder dat de fuotbalklup en wy der wat tsjin dwaan kinne? We witte it net.

We witte neat. Mar der sil in pear lju wêze dy’t it wol witte.


Een reactie plaatsen

28 11 2018

Gesellich

Sneintemiddei tsjin healwe trijen, Teater Snits. 600 minsken ferkringe  elkoar yn de hal. Skoue stadich mar fleurich de seal yn. Myn hân wurdt suver fan it liif skuord, ik krij tuten en slaggen op it skouder. Want ik kin sawat de helte fan it oanwêzige folk. Allegear famylje, freonen, kunde en bekinde koppen. Gesellich.

Yn de seal in optreden fan in Ierske musykgroep. The Kilkenny’s. Al in jier as seis komme se yn Snits, want dêr stiet in Irish Pub. Fjouwer man spylje fleurige, romantyske en tryste musyk. Prachtich. It folk stiet oan de ein trije nûmers lang klappend, sjongend en dûnsjend oerein. Nei de tiid noch in hassebasje yn de hal. En je kinne  the Kilkennys dêr ek noch efkes op it skouder slaan. Wat ha je dan in moaie sneintemiddei.

Myn tinzen gean efkes nei Ljouwert. Dêr wurdt op itselde tiidstip ôfskie naamen fan it kulturele jier. Ja, kulturele jierren duorje no ienris wat koarter as gewoane jieren. Se namen ôfskie fan wat de Fryske mienskip Europa biede koene oan kulturele ynhâld. En jeuzelden oer hoe’t it no fierder moat mei de Fryske kultuer, krekt as moat we tenei allegear nije dingen dwaan. Ach, Freark Smink treed sneontejûn op yn Bûtenpost mei Sânman en Sikke. En Jan Arendz en Joke Tjalsma spylje yn maart al wer dat it simmer is, it stik is skreaun troch Bouke Oldenhof en Jos Thie hat de rezjy. Alles wer hiel gewoan, âlde lju yn nije jaskes.

Mar sa lang at wy op in sneintemiddei 23 euro betelje mei syn 600-en en dan in gesellige en kulturele middei ha mei Kilkenny’s, is der neat oan de hân en hoege de oerheden har inkel mar drok te meitsjen oer it bestendigjen fan de besteande kultuer mei wat romte foar in snufke nije saken. Ornaris betinke de kreatieve lju yn Fryslân dy sels wol. No ja, dat hat Roel Oostra juster al útlein.

Eeh, Kilkenny’s. Ik sjoch om my hinne. Deun by my sit in CDA-wethâlder út in oare gemeente. Sterker, der sitte allegear ferskillende leauwers yn de seal en dy klappe like hurd mei yn de lieten weryn de whiskey hast fan de instruminten ôfdrupt. Ik gniis wat yn my sels. Kin no begripe dat de CDA-ers yn Súdwest-Fryslân sneins fergees parkearen hanthavenje wolle. In sjoernalist hie der by set dat soks foar tsjerkefolk wie, mar it blykte no ek dat it om teater giet.

It wiene parkeardikusjes om ek troch de wike wat mear fergees parkearen yn te fieren yn gruttere plakken. Nedich, omdat wy as folk no ienris net sa gol eurootsjes yn in pealtsje stekke. Dêr wurde we hieltyd hurder yn.

Sowieso, we sitte yn in oare tiid. Sneins en tsjerke seit ús ek al net sa folle mear. It ambtsgebed waard de gemeenteried fan Achtkarspelen ek al útsmiten. Omt, sa’t letterlik de VVD en FNP seine, der hieltyd minder kristlike riedsleden binnen dy’t efter it gebed steane. Unbegryplik, dat seinen se op deselde dei dat it CDA wer wûn yn Noardeastfryslan. VVD en FNP hiene der noch in frjemde útering by: It gebed soe net passe by in ried dy’t him ynsette moat foar álle burgers, wat foar leauwe dy ek ha.

ChristenUnie-minsken ha in leauwe. Dy stimden yn Achtkarspelen net mei om tenei dan mar in momint fan besinning te nimmen. Dat is der ek altyd at fuotbalers in goal meitsje. Dan gean  se efkes op de knibbels en dan hannen en eagen nei boppe. Sa fan ik ha’t net allinne dien. Dat fynt de ChristenUnie yn Achtkarspelen neat.

Se wolle dat de kristlike gemeenteriedsleden yn in apart keamerke krekt foar de riedsgearkomste efkes net troch de knibbels mar wol yn gebed gean. Prima, alles mei. Mar dan mei ik sizze dat it net helpt at je de beslissing nimme moatte at Achtkarspelen no al of net fierder moat mei Tytjerksteradiel, want dêr wurd je echt net by holpen.

Ik wie suver wat fan de wize. Fan de Kilkenny’s fuortdreamd nei it ambtsgebed yn Achtkarspelen. Hoe kom je der op. Gau wer konsintreare. Och heden, se spylje en sjonge “het kleine café” fan Vader Abraham op syn Iersk. Meisjonge. “….allen gelijk en tevree”. Gesellich.


Een reactie plaatsen

21 11 2018

Taal

Kollumkollega is in wurd wat net bestiet. Dochs is Hilda Talsma myn kollumkollega. Se is freeds om dizze tiid hinne te beharkjen. Gewoanwei soe ik sizze dat se dan te hearren is. Mar dan wurd dat letter, as je de tekst opstjoere nei de redaksje fan Omrop Fryslân, dochs wer feroare yn “beharkjen”.

Hilda Talsma hie’t yn in eardere kollum oer har sekslibben. Se sei dat se tidens de hichtepunten dêrfan sin krige oan pindasaus. Dat waard letter yn de tekst feroare yn apenútsaus. Dêr hie se it freed oer. Se sei dat apenútsaus in ûnwerklik wurd is. Dat is ek sa. Ik ha noch nea immen it wurd apenútsaus sizzen heard. Sels net immen fan de Ried fan de Fryske Beweging en dy fertelle de Europeeske Kommisje dizze wike dat wy diskrimineard wurde omt de patatboer net wit wat apenútsaus is.

Yn it wurdboek stiet dat je tsjin pindasaus gewoan pindasaus sizze meie. At je it wurd saus net fertale yn mjuks, dan hoege je de pinda hielendal net te fertalen. Sa bin ik wolris wurden tsjinkaam yn myn eigen kollum, wêr’t ik noch noait fan heard hie. Mar se bin net  konsekwint hear:  Ik skriuw kollum gewoan as it plak Kollum. Fout, sa skriuw je it net yn it Frysk. We soene gewoan c-o-l-u-m-n skriuwe moatte. Mar dat feroaret de redaksje ek wer net.

Dy is dus somtiden frysker as Frysk. De swiere opjefte fan de Omrop. Wannear doch je it. “Weagen fersmodzkje ús iggen”. Ja, tachtich persint fan ús harkers begrypt it net. Dat wurdt dus “golfkes ferniele ús wâllen”. En dan moat je ek wer net safier ferhollânskje dat je it echte Frysk fertuteazje litte.

Neffens Omrop Fryslân bin der ferline wike twa skippen op see botst. Watte, it wurd botsing kaam tsien kear foar yn it berjocht. Tsien kear krige ik de ride oer de rêch. Hylke Speerstra naam my oan as korrespondint fan Schuttevaer en sei dat ik mar om ien ding hoegde te tinken, skippen botste net, dy ha oanfarrings. Ik ha letter wolris in berjocht heard dat de skûtsjes fan Meeter en Zwaga botsten. Dêr sliepte ik trije wike net fan. En dat wie ek wer net nedich, want elk koe echt wol begripe dat se tsjin elkoar op sieten.

CDA-Twadde-Keamerlid Harry van der Molen fan Ljouwert siet ek mei in taalprobleem. Hy hie der sels in wetsfoarstel oer makke. It wurd “studievoorschot” moast “studielening” wurde. It liket my alhiel net fan belang, mar miskien is it yn dit lân wol sa dat foarskotten net altiten werombetelle wurde en lieningen wol. En dat witte se by it CDA.

Oer dit ûnsinfoarstel waard trije kear stimd yn de Keamer. Trije kear lykspul. De lêste kear 73-73. Der wiene fan beide kanten twa Keamerleden net, dus ek at se der allegear west hiene, wie it lykspul wurden. It foarstel is dêrmei net oannaam. Harry sil no wat betinke om dochs gelyk te krijen. Ik hoopje dat der immen yntusken útrekkenje sil hoefolle studinten fiif jier studeare kinne fan it bedrach dat Harry fergriemd oan dit ûnsinniche gedoch.

De oare kant lyksa hear. Fryske Grien Linksers sieten gesellich by elkoar om de tafel. Se dreamden dat se in Klavertje Fjouwer fûnen. Doe sei immen ynienen dat it better is de namme Groen Links tenei net mear yn it Frysk te fertalen. Groen Links dus. Net Grien Links. Gjin i mar in o.

  1. Der bin hjir yn Fryslân dochs in stik as wat gemeenten wêr’t it Grien is. Op de gearkomste waard der lykwols posityf op reageard. Dat wienen groene linksers. Mar at Friezen lid binne fan Groen Links dan sizze dy gewoan altyd dat se by Grien Links hearre. Dat kin aanst net mear dus. Groen.

Mar dan gean al dy grienen dochs wer moai werom nei de FNP. Dat wol mei klimaat en miljeu presies itselde as Groen Links. It liket sa no en dan net sa, mar dat komt omt de FNP yn kolleezjes sit en dan wurd je siz mar wolris wat nonsjalanter yn datsoarte saken. Mar at it giet oer it Frysk stean se oerein. Kom mar groenen, seit de FNP. Wij neame ús tenei GFF. Grien Frysk Folk.

 


Een reactie plaatsen

14 11 2018

Gûnzjend sân

At je Swarte Pyt weromstjoere wolle nei syn heitelân , prima. At je net wolle dat guon dat wolle, ek bêst. Kin my allegear hielendal neat skele. Dat fechte jim allegear mar út op vlogs, blogs, en by de rjochter. Mar hâldt op mei ien fan dy ploechjes ûnder de Fryske flagge te skouen. De hiele Fryske mienskip tinkt nammentlik  ferskillend. Ik soe hast begjinne oer it ferhaal dat der yn Fryslân en troch guon Friezen ek hiel wat ferkeard gien is mei de slavernij, lês it ûndersyk fan Margiet Fokken fan foarich jier der noch marris op nei, mar dan begjint elk der fuort wer yn om te haffeljen, en it giet my no inkeld om dy Fryske flagge.

Dy hysje we elk jier by Laaksum. No ja, dat docht in lyts ploechje mei in fleuchje nasjonalisme. Enwat Macron ek sei dit wykein, dat mei ek. Sterker, dy flagge moat eins altyd hingjen bliuwe. As paadwizer. Want at je dan in eintsje trochfytse kom je by Murns. En dan benimt it útsicht je suver de siken. Wat ha wy in moaie Iselmarkust.

Dat begjint by Makkum. Nee, de Ofslútdyk-kant is dêr aanst net folle mear mei dy hûnderten soesjende hege wynmunen. En de út de VVD kwakte Gert Jaap van Ulzen wol dêr leaver in kearnsintrale ha, en dat wylst hy himsels nuchtere Fries neamt. Dus gjin mienskipsflagge dêr.

Mar de súdkant fan Makkum oant Hylpen is al skitterjend. De fûgels hiene dat al earder útfûn as at wy dat hiene. At je noch nea in leppelbek sjoen ha, dan mar efkes simmermoarns om fiif oere nei de fûgelsjochhutte, krekt boppe Gaast. Dan Hylpen en Starum, âlde Súdersee-ikoanen mei de flecht fan rekreanten. Moaie mjuks. En at je dan trochride nei Murns is it byld fan de Iselmar oerrinnend yn it beboske Gaasterlân in juweeltsje. Net fierder sjen, want dêr skeine dy frekte wynmûnen fan Urk de mar, mar dat leit bûten Fryslân. Lit mar.

Lit mar? Ho efkes! Dêrom hingje we dy Fryske flagge net op. It is ús Súdersee, dêr ha we dy hollanders yndertiid wer ynjage. Dêr ha we ús yn wosken, op syld en ús fisk úthelle. Dêr bin we ek yn fersopen en  de see is op ús lân kaam. Ik helje hiel wat jiertallen troch elkoar, mar dat moat efkes. It is no ús Iselmar.

Op sa’n 5 kilometer ten súden fan Murns is de mar noch mar. Hoewol, safolle wetter stiet dêr ek wer net, grutte skipppen moatte noch al wat súdeliker om. Dêr is wol sân. Dat wolle se dêr weihelje. Net foar dy skippen, mar foar de bou. Sa’n 2 miljoen kub per jier. Tritich jier lang. Op plakken wol 60 meter djip wei. Dat wol it baggerbedriuw Royal Smals dwaan fanôf in grut wurkeilân fan sa’n 7 bunder. Dêr komt in sânferwurkingsfabryk op, want wy domme lju tinke dat sân inkeld sân is, mar dat is net sa.

Royal Smals seit dat it eilân by de Noardeastpolder komt, mar it leit echt yn Fryslân. Gemeente de Fryske Marren. Dy bin dêr baas wurden oer see en grûn doe’t se Gaasterlân anneksearden. Dus se moatte der no op de Jouwer, sa’n 45 kilometer fan it plak ôf, oer redendiele.

Eins moat dy riedsleden nei Murns. Mar se kin no noch net sjen hoe’t dat eilân aanst it byld fersteurd. Je hearre der ek noch neat, mar de Murnsers ferwachtsje 24 oeren deis, 30 jier lang lûd te hearren. Zoem zoem sizze de Hollanders, wy sizze dus gûnz gûnz.  It gûnzet alle dagen troch. Inkeld sneins is it stil, mar dan gûnzet de tsjerke fan Bakhuzen, of bromme de toeristen it moaie dykje lâns.

Dus dy riedsleden stean dêr aanst op it dykje. Se sjogge en hearre noch neat. At se dat sa hâlde wolle, dan moatte se yngean tsjin Royal Smals, Rykswettersteat, de provinsje en har eigen b. en w. Dan moat se mar efkes nei rjochts sjen. Dêr wappert de Fryske mienskipsflagge by Laaksum. Om oan te jaan dat de nije tiid je ek te hastich ynhelje kin. Tritich jier lang alle dagen gûnzjen by in hillich plak foar de Friezen. Dat kin net.


Een reactie plaatsen

07 11 2018

Ternaard

Yn Amerika wiene juster ferkiezings foar it Senaat en Huis van Afge vaardigden.  Normalerwize ha we dêr net sa hiel folle omtinken foar, mar omt yn Amerika lange rigen foar de stimburo’s stiene en omt Trump fia de ferkiezings sterker of swakker wurde soe, stienen we  hjir op de earste rige.. Ik hearde Jouster Charles Groenhuizen oates en toates fertellen hoe’t it 20 jier lyn yn Amerika wie.

Op 21 novimber bin der gemeenteriedsferkiezings foar de nije gemeente Noardeast-Fryslân. Op in gewoane ferkiezingsdei soenen we der totaal gjin omtinken foar ha. Mar no bin se ynienen wichtiger as de provinsiale ferkiezings. Miskien altyd wol, mar dêr ha we it no net oer.

Njoggen partijen dogge mei. Hoe kin der njoggen minsken yn Noardeast-Fryslân sa ferskillend fan elkoar tinke dat se in partij oprjochte ha. In ellinde foar in gesprekslieder fan in ferkiezingsjûn want se ha alle njoggen rjocht op praten. Dat wie fannewike ek sa. Se wiene yn Ternaard. Dat wie moai, want der is wat mis mei Ternaard en at se dy ferkiezingsjûn net hân hienen, hienen we it noait witten. Gas. Dat wat we noch brûke meie yn Nederlân, moat ûnder Ternaard wei komme.

Ternaard leit net sa fier fan Grinslân ôf. Dat is fanwege gasboarings sa fersakke dat de NS no betocht hat dat je der mar wat hurder weikomme kinne moatte. It is net mear as in  kertier, mar it moaie dêrfan wie dat Jehannes Kramer en Assen lilk waarden en dan krij je as Grinzer wer wat mear selsbetrouen.

Ternaard. Besoargd dat it ek fersakje sil. Miskien dondert de hiele seedyk wol yn elkoar. Jehannes Kramer en al dy oare provinsiale hotemetoten soenen folle hurder oan hokker belle dan ek skuorre moatte, mar se litte Ternaard iensum modderje. Dat dogge we allegearre. At Holwerd-aan-Zee triomfantelik fuortdroegen wurdt troch Sybolt Buma, dan sizze dy Holwerters net: set ús efkes del Buma, want we moat it earst efkes oer ús buorlju ha. Nee. Dus gjin wûnder dat it de hiele ferkiezingsjûn oer it gas gie yn Ternaard.

In folslein ûnsinnich debat. Je kin alle njoggen wol wat ferskillends  fine, mar de ien komt no ienris út in gruttere partij as in oaren. Je kin op sa’n ferkiezingsjûn as ienling wol wat lûder roppe as ien fan it CDA, at de stimbryfkes ynfuld wurde hat it CDA der fansels alles te sizzen. Ik kin dêr wol in hiel ferhaal oer hâlde, mar dan noch sizze de measte lju dêr dat se krekt sa stimme sille as at heit se yndertiid leard hat.

It CDA, Liuwe Sytsma, hie op de jûn in skitterjende ûntwykferhaal. Ja miskien soe it better wêze dat der net nei gas board wurde soe, mar yn elts gefal moat der wol los gien wurde mei in nij ynisjatyf fan de ryksoerheid. In omgevingsvisie, ik lit it mar hollânsk. Prate mei de befolking fan Ternaard. Dan kin se dêr fertelle wat se graach oan betingsten ha wolle soene, at der board waard. Dus net: der mei al of net board wurde. Nee, wat at der wol board wurdt.

Ternaard leit flak by Grins. Grinzers ha kopertried útfûn doe’t se fochten foar in sint. Dus der wiene op dy jûn nochal wat lju dy seine: dan kin we moai wat jild freegje at der board wurdt. No, dêr krij je dan as it de NAM de boaren yn’e grûn stekt miskien de helte fan. As je foar it omgevingsproces binne, bin je foar boaren, seinen oaren.

Sterker, de partijen Sociaal in Noardeast-Fryslân en de Waddenpartij krigen applaus fan de soarglike Ternaarders, doe’t se seine dat se net mei in partij yn it kolleezje sitten gean dy’t in omgevingsproces wol ha wol. Ja, dat kin se maklik sizze, it is net wierskynlik dat se frege wurde sille om yn it kolleezje. En at dat wol sa wêze soe, kin je better yntern fechte, as dat je net mei dogge, want dan bin je mar ien dei de held fan de befolking.

Mar tink jim no echt dat al of net gas yn Ternaard beslikke wurdt troch gemeentlike jonkjes en famkes. Dat beslisse oaren. Foardat de gemeenteried ynstalleard is, is der al lang board. Sa’k sei, in ûnsindiskusje. Want we wit no noch net op wa’t we stimme moatte.


1 reactie

31 10 2018

Grip

Der is in nij wurd yn de polityk. It wurdsje grip. As oerdrachtelike foarm fan immen of guon by de strôt ha. Grip. It is snein yntroduseard troch Aukje de Vries. Aukje siet eartiids yn de Ljouwerter gemeenteried en is opklom nei de Twadde Keamer. Aukje is in fleurich frommis, hat net folle strapatsen. En dan kin je yn in partij as de VVD maklik opklimme. Want dat is de partij fan Aukje. It makket net út wat dy partij seit of docht, Aukje rint der like goed efteroan. Of foarop.

Dat lêste omt hieltyd mear VVD–ers te fleurich binne en dêrút wei sels ondogens wurde kinne. Dêrom wie Aukje oan bar om de dividintbelêsting ôf te skaffen. Dat wol sizze, dat soene Rutte en syn jongens en famkes dwaan. Dan soe Aukje yn de Twadde Keamer sizze dat se it dêr mei iens wie en dan hie it foar de reade en brúne jonkjes en famkes gjin doel mear en lul der op troch.

Mar ja, ús kening is noch ondogenser as VVD-ers. Hy sei ynienen tsjin Ingelske kranteskriuwers dat de Brexit net trochgean moat. Hy sei it letter ek tsjin de Ingelske keninginne, mar doe hiene de grutfertsjinjende Ingelske ûndernimmers al sein dat se neat mear mei dat oranje lântsje te krijen ha wolle. At dy Rutte syn kening net iens yn de hân hat, gjin grip op de kening hat, poeh. Dy grip wie noch net fan Aukje.

It hie lykwols fan gefolgen dat dy Ingelske dikfertsjinners net nei Hollân giene en dus moast Aukje ynienen yn de Twadde Keamer sizze dat de dividintbelêsting bestean bliuwt. Besykje Aukje no net te fergjen op wat se no echt fynt, dividintbelêsting of gjin dividintbelêsting. Dat andert hat se net. It makket har gjin soademiter út, se folget blyn  Rutte. Dy bepaalt wat Aukje tinkt.

Aukje wennet noch yn Ljouwert. Se sil de Ljouwerter Krante ek noch wol lêze. En dêr lies se dat ROC de Friese Poort net mear wol dat de lêsnimmende famkes oerstjoer reitsje fan dy tatoëerde Cambuur fuotballers. Sterker, de hiele Friese Poort is foar de bou al fan de tribune ôfgien.

Ferline wike wie’t hjerstfakânsje. De Twadde Keamer hâldt dan altyd efkes op mei regearen, want Twadde Keamerleden witte mar al te krekt dat de oppassintrales djoer binne. Aukje hie’t oan tiid en koe wol efkes fleurich foar de radio. Buro de Vries, it programma is yndertiid al nei har neamd. Se hienen it dêryn oer dat it yn Fryslân no sa is dat al of net in fuotbalstadion ôfhinget fan hoe’t ûnderwizers yn de fakânsje fan bêd komme. Dat fynt Aukje net goed.

Mar Aukje helle ek in soad oare âlde Ljouwerters út de bûse en lies deryn allerhande saken fan  Ljouwert. Ferkearde saken. Der skynt dêr ferlet te wêzen fan immen dy’t goed siferkes optelle kin. Yn elk gefal kaam Aukje ta de ferskuorrende konstatearing dat it gemeentebestjoer fan Ljouwert syn grip oan it ferliezen is.

Ik ha it no efkes net oer al of net goed bestjoer. Net oer dat it tiid wurdt dat dy oeral oanwêzige wethâlders fan Ljouwert no ek ris wat opskriuwe of opskriuwe litte, at se wat tsjin ien of oar tasizze. Nee, ik wol it ha oer dy grip. Want ik ha gjin grip op alles wêr’t  Aukje grip op ha wol. Betsjut dat at oerheden goed funksioneare dat se dan de befolking yn har grip ha? Us sadanich by de strôt ha dat we inkeld noch wat rocheljend oer strjitte swalkje? Dat goede funksjonearende oerheden ús ta smots wurgje? En dat de saken ferkeard geane at oerheden dy grip ferlieze?

It is sa linkendewei ferbjusterjend dat bestjoerders, keazen bestjoerders ek noch, sá tinke. Dat je grip op de mienskip ha moatte en dat it dan allegear wol goed komt. Polityk sei dat se hieltyd transparanter wurde en se freegje de minsken hieltyd faker om mei te praten. Mar we ha dus blykber wol in hâlsbân om. En at in bestjoerder dy bân efkes wat loslit wurdt dy bestjoerder ûntslein. Dy is skuldich, opsoademiterje. Want frijheid foar it folk bestiet net mear. De oerheid regeart mei fêste grip.